تبلیغات
فرهنگ آبادی های خمین - سنگ نگاره های ایران Iran Petroglyphs
 
درباره وبلاگ


با سلام
وبلاگی که در آن حضور یافته اید ، در مورد تاریخچه فرهنگی ، سیاسی روستاهای شهرستان خمین از استان مرکزی می باشد. امید است با شناسایی مناطق خاص این شهرستان ، گامی در جهت معرفی این شهرستان برداشته باشیم. جای دارد از کلیه عزیزانی که در گردآوری ، تهیه عکس و شناساندن این وبلاگ دخیل بوده اند به ویژه آقای علی مشهدی قدردانی شود.

مدیر وبلاگ : علی اکبر آب خیز
جستجو

آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
فرهنگ آبادی های خمین




در این پست از سایت treasure-book.ir درباره سنگ نگاره های ایران Iran Petroglyphs ,آثار علائم و نشانه های حکاکی شده بر روی سنگها و صخره ها را برای شما عزیزان علاقه مند به باستان شناسی قرار دادیم . نمادها و نشانه هایی که به صورت برجسته بر روی سنگها و صخره ها به شکلهای زیبا و جالبی حکاکی شده اند دارای معانی مختلفی میباشند . در این پست بیشتر با سنگ نگاره های ایران آشنا خواهید شد …


درباره سنگ نگاره های ایران Iran Petroglyphs ,آثار علائم و نشانه های حکاکی شده بر روی سنگها و صخره ها
درباره سنگ نگاره های ایران Iran Petroglyphs ,آثار علائم و نشانه های حکاکی شده بر روی سنگها و صخره ها

درباره سنگ نگاره های ایران Iran Petroglyphs ,آثار علائم و نشانه های حکاکی شده بر روی سنگها و صخره ها,سنگ نگاره های ایرانی,نماد ها و نشانه های سنگ نگاره های ایران,نشانه های حکاکی شده بر روی سنگها در ایران,علائم آثار و نشانه های حک شده بر روی سنگها و صخره ها

سنگ نگاره چیست؟

به زبان ساده به هرتصویر و نگارشی بر روی سنگ، سنگ نگاره می گویند. به نظر غربی ها: اگراین نوشته ها یا نقاشی ها، برروی سنگ با رنگ یا امثال آن باشد به آنها ((Pictographs)) و اگر نقوش یا نوشته ها ازطریق كنده كاری ها (حك یا حجاری مثبت یا منفی –  توضیح: در حکاکی مثبت نوشتار برجسته است و در حکاکی منفی نوشتار  فرورفته و خالی است ) بر روی سنگ ها انجام شده باشد به آنها ((Petroglyphs.petrographs)) میــگویند. اغلب در درون غارهای قدیمی از نقاشی یا نوشته های با رنگ استفاده شده ((Pictographs )) كه عموماً عمر آنها در برابر عوامل طبیعی بسیار كوتاه است و علت ماندگاری آنها از هزاران سال قبل تا كنون در دسترس نبودن و محفوظ بودن آنها در برابر عوامــــــل طبیعی بوده است. اما سنگ نگــــــــاره های كنده كـاری شده  (Petroglyph  ) علاوه بر اینكه در غــــارها  كشف شده اند، در محــــــوطه های باز و بیرون غـــار ها نیز وجود دارند. تعداد زیادی از سنگ نگاره های محیط های باز در برابر عوامل طبیعی مثل سرما، گرما، باد، باران و یخ زدگی از بین رفته و می روند.

درباره سنگ نگاره های ایران Iran Petroglyphs ,آثار علائم و نشانه های حکاکی شده بر روی سنگها و صخره ها
درباره سنگ نگاره های ایران Iran Petroglyphs ,آثار علائم و نشانه های حکاکی شده بر روی سنگها و صخره ها

نگارنده در كنار تخته سنگی با نقوش حكاكی شده petroglyphs  چندین هزار ساله در تیمره

 سنگ نگاره ها، كهن ترین آثار تاریخی و هنری به جا مانده از بشرند كه در آنها رمز و رازهای فراوانی نهفته است و از بهترینپنجره های رو به گذشته های دور می باشند كه از طریق آنها می توان از منظرهای Perspective گوناگون زندگی انسان‌های اعصار كهن را رصد كرد.

به تعبیری بستر به وجود آمدن حروف رمزی، خط، تبادل پـیام، زبان، تاریخ، اسطوره ‌ها، هنر و فرهنگ از سنگ نگاره هاست و آنها یكی از بهترین ابزارهای رمزگشایی ماقبل تاریخ هستند .

هنرهای صخره ای (RockArts) اسناد دست اولی هستند كه پژوهشگران را با “ترجمان” فرهنگ ها در اقلیم ها و زمان های مختلف آشنا می‌‌کنند و سخن گفتن آنها با كمك تصاویر و نشانه‌هایی است كه اغلب در همه ی زمان ها و مكان ها برای همه ی ملل جهانیكسان بوده است.

سنگی گردی كه طی هزاران سال هنرمندان متعدد برآن خلق هنر كرده اند كه هركدام بیانگر نوعی اندیشه و پیام می باشند.

                محل : دهتل بستك هرمزگان                     عكاس: محمد ناصری فرد                           تاریخ : بهار ۱۳۸۹

سنگ نگاره ها از مبانی هنر بشری محسوب می شوند و برای كسانی كه تمایل به فعالیت درعرصه های مختلف هنری دارند از یاری گرهای بسیار خوب مـی باشند. از طرف دیگر برای استقرار هنر: طراحان لباس، فرش، تزیینات، پیكره سازان، سفالگران، تزیینان داخل ساختمان و گچ بری ها، كرافیست ها، طرح آفرینی های روی ظروف و… بسیار زیبا و الهام بخش هستند و نمایه های ملی و كهن ایران را تداعی می كنند.  

محوطه های سنگ نگاره ها کتاب هایی سنگی هستند که نویسندگان و هنرمندان آنـها، در دوره‌های مختلف، زمانی که انسان  هنوز زبان مشخصی برای گویش و خطی برای نوشتن نداشت (دوران غارنشینی)، به واسطه ی آنها سخن گفته و زندگی خود و دیگران و حتی محیط اقلیمی خود را تصویر کرده است. تعداد آنها فقط در یک منطقه ی محدود در ایران به بیش از ۲۱ هزار[۱] مورد می رسد که عمر بعضی از آنها چهل هزار سال است[۲] و بشر تاکنون موفق به کشف هیچ پدیده ی تاریخی و هنری بدین قدمت نشده است.

مولاژ كهنترین خط ایران Linear (ق۲۳۰۰ ق.م ) كه در تیمره كشف شده و هم اكنون در مجموعه فرهنگی تاریخی كاخ نیاوران است.

محل: كتیبه اصلی: تیمره ( خمین)         كشف و عكس: محمد ناصری فرد        تاریخ: بهار ۱۳۸۷ 

ابزارهای به كاربرده شده برای حك و خلق سنگ نگاره های حكاكی شده نیز بر اساس قدمت و دوره ی تاریخی آنها متفاوت است كه در ایران از كوبش سنگ ( آذرین) بر سنگ، درشت نی شكاری كه قبلا گوشتش را به دندان كشیده بوده برسنگ و فلز برسنگ استفاده شده است قدمت سنگ نگاره های ایران از ۴۰۸۰۰ سال تا ۲۵۶ سال پیش متفاوت است كه كهن ترین رنگین نگاره های ایران در غار یافته لرستان كشف شده كه ۴۰۰۰۰سال قدمت دارد[۳] و كهن ترین نمونه حكاكی شده در ایران هم در تیمره است كه قدمت آن به ۴۰۸۰۰ سال پیش می رسد[۴]

لازم به ذكر است كه برای اولین بار در ایران و شاید دنیا سیر تطورخط از: خطوط تصویری Pictogram، اندیشه نگارIdeogram، سطریLinear.[5] ( ۲۳۰۰ق.م) یا (ProtoElamite)، نشان های خطوط مخطط ایلام كهن (هندسی)، (Strichschrift)، خطوط پهلوی، خطوط عربی (۹۰۶ سال پیش)، خطوط كوفی، خطوط فارسی تا حداقل ۲۵۰ سال پیش[۶]  كشف می شود.

تعداد كلی سنگ نگاره های مكشوفه در ایران تاكنون به بیش از ۵۰۰۰۰ مورد می رسد كه در ۲۴ استان ایران پراكنده اند.

اغلب آنها را ما طی مدت بیش از ۱۰ سال موفق به كشف یا گزارش آنها شده ایم كه شرح مبسوط آنها در قالب چند جلد كتاب انتشار یافته است.

یكی از رنگین نگاره های غار یافته در لرستان كه قدمت آن به ۴۰۰۰۰ سال پیش می رسد و در سال  ۱۳۸۶ توسط پرفسور مارسل اوت، دیرینه شناس بلژیكی كربن سنجی شده است.                 عكاس: امین آزاد بخت

۱-  رنگین نگاره ها Pictographs:

كه از تركیبات رنگی دوده آتش و چربی، خون حیوانات و عصاره گیاهان، گل اخری و شیره گیاهان یا تركیبی از همه ی آنها كه در غارها و شكاف های عمیق كوه ها خلق شده اند. همان طور كه ذكر شد، كهن ترین رنگین نگاره ایران ۴۰۰۰۰ سال قدمت دارد كه در غار یافته لرستان كشف شده است.

تعداد رنگین نگاره ها در ایران نسبت به سنگ نگاره های حكاكی شده بسیار كم و محدود هستند و نقاطی كه در آنها تا كنون رنگین نگاره كشف شده بدین قرار هستند. البته لازم به ذكر است كه بیشترین و كهن ترین رنگین نگاره های ایران درغارهای لرستان كشف شده اند.

الف- غارهای همیان یك و دو و میرملاس در اطراف كوهدشت لرستان و دوشه، یافته و كلماكره در دیگر نقاط استان لرستان

ب- اشكفت آهوی بستك در استان هرمزگان

پ- اشکفت لاشکورگوییه میمند در استان كرمان 

ج- اشكفت نرگسلو در اطراف بجنورد در استان خراسان شمالی  

           نگارنده در كنار رنگین نگاره های Pictographs  رشته كوه هومیان (سنگ مهرداد).          محل: كوهدشت لرستان.                                            قدمت: ۱۰۰۰۰ ق.م                        تاریخ : شهریور ۱۳۹۴

۲– سنگ نگاره های حكاكی شده  Petroglyphs  :

این گونه سنگ نگاره ها، بیشترین سنگ نگاره های مكشوفه در ایران را تشكیل می دهند كه در نقاط مختلف ایران پراكنده اند و موقعیت های مكانی آنها بدین قرار است:

         آذربایجان شرقی (ارسباران)، آذربایجان غربی (خره هنجران مهاباد)، اصفهان (گلپایگان، پشتکوه خوانسار، تیران، نجف آباد، دماب، برزک کاشان، روستای نشلج، باغبادران و میمه )، اردبیل (شهریری، شیخ مدی و قلعه قهقهه مشگین شهر)، تهران (روستای دولت آباد شهریار، کوه کفترلو)، خراسان جنوبی (لاخ مزار بیرجند، تنگل استاد، بیژائم و نهبندان)،خراسان رضوی (طرقبه، شاندیز و نیشابور)،خراسان شمالی(نرگسلو و جربت بجنورد و بام صفی آباد اسفراین )،خوزستان ( اشکفت لم گردوی شوشتر)، زنجان(غار اژدها، ابهر، روستای ویر)، سیستان و بلوچستان (سراوان، سرباز، خاش، گُشت، نیکشهر، نازیل، قصرقند و بزمان)، سمنان (کوه چهل دختران رشم، دامغان)، کرمان (میمند، شاه فیروز سیرجان، فراش جیرفت، سرچشمه و رفسنجان)، کردستان (دهگلان، سارال، کنچرمی بیجار، هورامان و غار کرفتو)، کرمانشاه (سرخه لیزی‌ها و چشمه سهراب مرآوزا، دینور، سنقر و  هرسین)، فارس (آباده، قیر كازرون )، قزوین (چلمبر، یازلیو قلیج کندی، یری جان یازقلی، آقاقویی و بیانلو بوئین زهرا)، قم (سنگستون و کهک)، لرستان(میرملاس و همیان کوهدشت، خمه الیگودرز، میهد بروجرد، دره یال ازنا، غار یافته و غار دوشه)، مازندران (روستای ییلاقی نوا در بخش بالا لاریجان آمل)، استان مرکزی ( ابراهیم آباد اراك، احمد آباد خنداب، فارسی جان، شازند، سوسن آباد فراهان، پشتگدار محلات، ساروق، سربند، راونج دلیجان، یساول کمیجان و محوطه های سی و یك گانه تیمــــره خمین)،  هـرمـزگان (اشکفت آهو و دهتل بستک و رویدر بندر خمیر)،  همدان (دره شهرستانه الوند، دره گنجنامه، مهرآباد نوشیجان ملایر و مریانج و نهاوند، کوه های آردوشان یا اُردوشاهان) و یزد (دره نهرین طبس، کوه ارنان، کوه هبخته، کوه سرخ ندوشن، روستای نصرآباد تفت، شواز، دره گنج، اردكان‏ و بهاباد).

 یك بوم در كنار شعار جهانی یونسكو كه پر از نقش های متعدد است و بیشترین آنها بزكوهی است ، همان نقش هایی كه در هزاره های بعد دست مایه هنرمندان سفالگر و مفرغ كار می شود.                محل: تیمره (كوه های اطراف خمین )

كشف و عكس: محمد ناصری فرد                  قدمت: از هزاره دوم تا هفتم ق.م         تاریخ: زمستان ۸۲  

– آخرین سن سنجی سنگ نگاره ها در ایران با طیف سنجی عمومی شتاب دهنده در سال ۱۳۸۷ صورت گرفت و ما موفق شدیم  در زمانی كوتاه یك مجموعه آماری نسبتا خوب از نمونه های تصادفی سنگ نگاره های ایران به دست آوریم كه كاری بسیار جالب بود ولی ناقص و نیازمند كارهای سیستماتیك، گسترده و جامع تر است .

برای نخستین بار در ایران یك طبقه بندی از نقوش سنگ نگاره های ایران بر اساس فراوانی و بیشترین تكرار صورت گرفت كه در زیر جدول مورد نظر معرفی می گردد كه در گستره ی فلات ایران هم معنا دار است. 

یكی از شاخصه های منحصر بفرد سنگ نگاره های ایران، پیوستگی نقوش سنگ نگاره های( بزكوهی) ماقبل تاریخی با طرح های روی سفالینه ها، پیكره های مفرغی ماقبل تاریخی ، طرح زیر اندازها ، خالكوبی روی دستان عشایر ، مراسم و آیین ها ( تكم چی و تكم گردانی و سنگ چسباندن بر روی نقوش سنگ نگاره ها و… ) است كه نشان از انتزاعی بودن طرح روی سفالینه ها و …  و پیوستگی ایده ها از نقاشی های درون غارها و كوه ها تا هنرهای امروزی دارد .

یكی از نقاطی كه بیشترین سنگ نگاره های ایران را به خود اختصاص داده محوطه های سی و یك گانه تیمره ( كوه های اطراف خمین) در مركز ایران است كه تعداد آنها به بیش از بیست و یك هزار مورد سنگ نگاره می رسد كه شاید بتوان گفت كهن ترین آثار تاریخی و هنری مكشوفه در ایران در دیار است. تیمره موزه ی بی سقفی است به وسعت ۱۵۰ كیلومتر مربع كه سقف ندارد و نگارخانه ی كهنی است هنرمندان فراوانی طی هزاران سال بر دیواره ی كوه ها و دره های آنها هنر آفرینی كرده اند و با بشریت از گذشته های بسیار دور سخن می گویند.

كار جالب و منحصر فردی در ایران و شاید جهان توسط بعضی پژوهشگران و باستان شناسان آزاد  ایران در حال انجام است و آن چاپ كتاب تطبیق نقوش سنگ نگاره های كهن ایران با كشورهای پنج قاره جهان است كه در نوع خود بسیار جالب و هیجان انگیز است و در آینده در خصوص جزئیات محتوای آن بیشتر توضیح خواهیم داد..

معرفی این آثار شگفت انگیز در عرصه های ملی و جهانی سبب رونق صنعت گردشگری، اعتلای فرهنگی  و از همه جالب تر نزدیكی جوامع بشری با یكدیگر خواهد شد و ما می توانیم از طریق مشتركات جهانی سنگ نگاره ها ی كهن ایران،  ابتكار عمل گفتمان های جهانی را به دست بگیریم و از منظر آنها تعامل فرهنگی بین مللی و بویژه اندیشمندان جهانی را با محافل مطالعاتی ایران در برداشته باشیم و  از مترتبات سیاسی اجتماعی آنها نیز بهره مند شویم. 

       نقشه استان هایی كه درآنها سنگ نگاره های حكاكی  Petroglyphs و رنگین نگاره  Pictographs كشف شده و نگارنده آنها را طی بیش از ده سال گزارش یا كشف نموده است.

با احترام- محمد ناصری فرد

دكترای باستان شناسی هنر

۱- محوطه های ۳۱ گانه تیمره (كوه های اطراف خمین)

[۲] – پرفسور مارسل اُت Marcel Ot Professor ، كتاب موزه های سنگی، هنرهای صخره ای (سنگ نگاره های ایران ) ص ۲۰ تا۲۲، اثر نگارنده.  

    خبرگزاری میراث فرهنگی ۱۳۸۷/۵/۲۱ – ۱۱:۲۶:۰۰   

[۳] –  Marcel Ott, Professor of Prehistoric at Liege university(Belgium) and the correspondent of Cultural Heritage Agency.

[۴] – IRAN PETROGLYPS, IDEOGRAM SYMBOLS.

 همان منبع- [۶

درباره سنگ نگاره های ایران Iran Petroglyphs ,آثار علائم و نشانه های حکاکی شده بر روی سنگها و صخره ها
درباره سنگ نگاره های ایران Iran Petroglyphs ,آثار علائم و نشانه های حکاکی شده بر روی سنگها و صخره ها
درباره سنگ نگاره های ایران Iran Petroglyphs ,آثار علائم و نشانه های حکاکی شده بر روی سنگها و صخره ها
درباره سنگ نگاره های ایران Iran Petroglyphs ,آثار علائم و نشانه های حکاکی شده بر روی سنگها و صخره ها
درباره سنگ نگاره های ایران Iran Petroglyphs ,آثار علائم و نشانه های حکاکی شده بر روی سنگها و صخره ها
درباره سنگ نگاره های ایران Iran Petroglyphs ,آثار علائم و نشانه های حکاکی شده بر روی سنگها و صخره ها
درباره سنگ نگاره های ایران Iran Petroglyphs ,آثار علائم و نشانه های حکاکی شده بر روی سنگها و صخره ها
درباره سنگ نگاره های ایران Iran Petroglyphs ,آثار علائم و نشانه های حکاکی شده بر روی سنگها و صخره ها
درباره سنگ نگاره های ایران Iran Petroglyphs ,آثار علائم و نشانه های حکاکی شده بر روی سنگها و صخره ها
درباره سنگ نگاره های ایران Iran Petroglyphs ,آثار علائم و نشانه های حکاکی شده بر روی سنگها و صخره ها
درباره سنگ نگاره های ایران Iran Petroglyphs ,آثار علائم و نشانه های حکاکی شده بر روی سنگها و صخره ها
درباره سنگ نگاره های ایران Iran Petroglyphs ,آثار علائم و نشانه های حکاکی شده بر روی سنگها و صخره ها
درباره سنگ نگاره های ایران Iran Petroglyphs ,آثار علائم و نشانه های حکاکی شده بر روی سنگها و صخره ها
درباره سنگ نگاره های ایران Iran Petroglyphs ,آثار علائم و نشانه های حکاکی شده بر روی سنگها و صخره ها
درباره سنگ نگاره های ایران Iran Petroglyphs ,آثار علائم و نشانه های حکاکی شده بر روی سنگها و صخره ها
درباره سنگ نگاره های ایران Iran Petroglyphs ,آثار علائم و نشانه های حکاکی شده بر روی سنگها و صخره ها
درباره سنگ نگاره های ایران Iran Petroglyphs ,آثار علائم و نشانه های حکاکی شده بر روی سنگها و صخره ها
درباره سنگ نگاره های ایران Iran Petroglyphs ,آثار علائم و نشانه های حکاکی شده بر روی سنگها و صخره ها
درباره سنگ نگاره های ایران Iran Petroglyphs ,آثار علائم و نشانه های حکاکی شده بر روی سنگها و صخره ها
درباره سنگ نگاره های ایران Iran Petroglyphs ,آثار علائم و نشانه های حکاکی شده بر روی سنگها و صخره ها
درباره سنگ نگاره های ایران Iran Petroglyphs ,آثار علائم و نشانه های حکاکی شده بر روی سنگها و صخره ها
درباره سنگ نگاره های ایران Iran Petroglyphs ,آثار علائم و نشانه های حکاکی شده بر روی سنگها و صخره ها
درباره سنگ نگاره های ایران Iran Petroglyphs ,آثار علائم و نشانه های حکاکی شده بر روی سنگها و صخره ها
درباره سنگ نگاره های ایران Iran Petroglyphs ,آثار علائم و نشانه های حکاکی شده بر روی سنگها و صخره ها
درباره سنگ نگاره های ایران Iran Petroglyphs ,آثار علائم و نشانه های حکاکی شده بر روی سنگها و صخره ها
درباره سنگ نگاره های ایران Iran Petroglyphs ,آثار علائم و نشانه های حکاکی شده بر روی سنگها و صخره ها

تخته سنگی گرد در نزدیكی روستای دهتل از توابع بستك هرمزگان كه هنرمندان طی هزاران سال تمامی سطح آن را پر از نقش كرده اند -عكاس: خرم رفیعی

رنگین نگاره های كهن شمال ایران – بجنورد   عكاس: علی رازی

تخته سنگی پر از نقش های بزكوهی با مضمون آبخواهی ، زایندگی، بركت و محافظت- محل: ازبكستان

تصویری زیبا از سنگ نگاره های ازبكستان كه بیشترین نقش های تكراری آن همچون سنگ نگاره های ایران بزكوهی است

رد پای سفال انیمیشن شهر سوخته در میان سنگ نگاره های تیمره .(۶۰۰۰ ق.م ) كه در هزاره های

( بعد دستمایه هنرمندان سفالگر میشود (۳۰۰۰ ق.م

فنجان نماها كهن ترین دست كندهای بشری (Cupmark) است. به نظر بعضی از محققین اینها اولین كد گذاری های ایتی ها۱ ( Et) بر روی زمین و بعضی از پژوهشگران آنها را نخستین گاهشمارها، رخداد نگارها ، صورت های فلكی ، جهت نماها و… می دانند. شبیه اینها در خیلی از نقاط جهان كشف شده، ولی در ایران برای نخستین بار است كه كشف و معرفی می شوند. محل : تیمره — تاریخ: آذرماه  ۱۳۸۵        

  Anicent cup marks of Iran. 11000 B.C                    http://en.wikipedia.org/wiki/Cup_and_ring_mark

  ا- انسان های فرا زمینی

 نمونه هایی از سگ نگاره های بسیار زیبا و كهن شهر گُشت  Gosht از توابع شهرستان سراوان استان سیستان وبلوچستان كه به تنهایی یك موزه كهن است. هنرمندان،  طی هزاران سال بر آن خلق هنر كرده اند؟!     كشف و عكس : محمدرفیع حسین

نگارنده دردره شیر و پلنگان سراوان، كنار كودكان عشایر بلوج و سنگ نگاره های كهن





نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


سه شنبه 15 اسفند 1396 :: نویسنده : علی *
نظرات ()
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر