تبلیغات
فرهنگ آبادی های خمین - لیلان(لیلیهان)
 
درباره وبلاگ


با سلام
وبلاگی که در آن حضور یافته اید ، در مورد تاریخچه فرهنگی ، سیاسی روستاهای شهرستان خمین از استان مرکزی می باشد. امید است با شناسایی مناطق خاص این شهرستان ، گامی در جهت معرفی این شهرستان برداشته باشیم. جای دارد از کلیه عزیزانی که در گردآوری ، تهیه عکس و شناساندن این وبلاگ دخیل بوده اند به ویژه آقای علی مشهدی قدردانی شود.

مدیر وبلاگ : علی اکبر آب خیز
جستجو

آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
فرهنگ آبادی های خمین




 

 

«لیلان» که بقول کسروی «چون ارمنی نشین است در نوشته های ارمنی آن را «لیلیهان» می نویسند.» یکی از منزلگاههای بین راه همدان اصفهان بوده است و جهانگردانی که از این راه گذشته اند در سفرنامه های خود از آن به فراوان نام برده اند. چریکف آ ن را «لیلی آباد» ضبط کرده است.

فلاندن در حدود 140 سال پیش لیلان را ارمنی نشین توصیف کرده و چه در موقع رفتن به کرمانشاه و چه در وقت برگشتن به اصفهان در آنجا توقف کرده است. وی می نویسد:« ... در عمارت رفیقم موسیو کست مریض شد ... روز بیست و هشتم حالش کمی بهبودی یافت ولیکن برای اینکه بدتر نشود بیش از دوساعت پیش نرفته در دهکه ارمنی نشین لیلان که در سفر پیش شب را در آن به سر بردیم متوقف شدیم. هنوز پیاده نشده عده ای از دور پیش می آیند. در جلوی آن ها یک نفر اروپایی به نظر می رسید. با چاری سبز رنگ سرش را پوشانده بود تا از آفتاب مصون باشد ... این شخص موسیو «لوبارون بود» بود ... موسیو «بود» هم مانند ما در لیلان بماند ... هرچه هر کدام جهت نهار داشتیم روی هم ریخته در زیر چادری به جلوی دشت خندانی به عیش و نوش پرداختیم.

بر روی قالی ترکی، منزل و غذا مهیا، من به فکر زندگی، چه کردند دو رفیقم ...

غذای ما بد نمی آمد چه در صبح بلدرچین کشته آن ها را گوشت لای پلو قرار دادیم. موسیو «بود» نیز ضیافت را با بطری شراب اعلای پرتغالیش تمام گردانید.

ده سال پس از فلاندن پس از فلاندن ، چریکف در سر راه خود از بروجرد به گلپایگان و اصفهان از لیلان گذشته است. وی در این باره می نویسد: «... کوه های دره که تمام می شود جای مسطحی دارد که محال کزاز از محال کمره جدا می شود در این جای مسطح نزدیک به جاده ده لیلی آباد است و ساکنین آنجا چهل خانوار از ارامنه هستند و در نزدیکی این زمین مسطح سه پارچه دهات دیگر نیز معلوم گردیده و به نظر می آید ساکنین آن دهات نیز ارامنه می باشند. و در هر دهی پانزده خانوار ساکن می باشند. در این چها رپارچه دهات هشتاد و پنج خانوار از ارامنه هستند. و اینها از نوه و نتیجه آن ارامنه ای هستند که شاه عباس از جلفای کنار رود ارس کوچانیده و به مکان های متعدده ایران آن ها را ساکن نموده است. اسامی این سه ده مزبور از قرار تفصیل است «داوودآباد» و «کنه لر» (تلفظ ارمنی کندها) و «کرچی باشی» (قورچی باشی). در ده لیلی آباد کلیسای کوچکی است که دو نفر کشیش دارد که آن ها در تحت حکم خلیفه اصفهان می باشند.»

جکسن استاد دانشگاه کلمبیا نیز که هشتاد سال پیش به ایران آمده است می نویسد: «... روز را در لیلهاهان توقف کردیم که سکونت گاه حدود هزار خانوار بود که به استباط من اکثرا ارمنی بودند. در اینجا با کشیش محلی حضرت رابین یوسف که مشغول تبلیغ دین در میان اهالی بود آشنا گشتیم.

او زبان انگلسیس را در میسون رضاییه آموخته بود خیلی خوب صحبت می کرد ... وی اطلاعات سودمندی درباره راهی که روز بعد در پیش داشتیم به من داد و به من توصیه کرد که راه طولانیتر خمین را در پیش گیرم زیرا راه کوتاهتر در آن ایام مامن راهزنان شده بود.»

کتاب قالی ایران نیز مطالبی تحت عنوان « کمره و روستا های ارمنی نشین جنوب اراک» ، درباره ارامنه کمره و روستای لیلان و قالی های آن دارد : « ارامنه شمالغربی و مرکز ایران از لحاظ اجتماعی و تاریخی یکی از جالب ترین اقلیت های ایرانی را تشکیل می دهند.

چنین روایت شده است که شاه عباس در اوایل قرن هفدهم در حدود 250000 نفر از اتباع ارمنی خود را از موطن آن ها در نزدیکی جلفا و ایروان و قارص ، به نواحی حاصلخیز ولی کم جمعیت واقع در شمال پایتخت خود منتقل کرد. بدون شک هدف وی از این کار مراقبت و حفاظت مرزهای خود بود. چه کشور قدیمی ارمنستان بین او و سلطان عثمانی تقسیم شده بود و به این جهت مرزهای او در همسایگی سرزمینی بود که مردمی بیگانه و مخاصم در آن سکونت داشتند. از این نظر وی به اجبار اتباع ارمنی خود را به ناحیه ای انتقال داد که نتوانند برای او تولید مزاحمت کنند. نوادگان این عده از ارامنه اظهار می نمایند که یک سوم اجداد آن ها در این مهاجرت از بین رفتند. با تجریباتی که اخیرا در نواحی نزدیکتر به کشور خود بدست آورده ایم این نکته را می توان پذیرفت .

ولی با وجود این ، عده ریادی از آن ها به مقصد رسیدند و در نواحی مغرب و مرکز ایران جوامع جداگانه ارمنی تشکیل دادند و این جوامع با یکدیگر پیوستگی زیاد داشتند. تا به امروز نیز ارامنه ایران در این نواحی به سر می برند. جمعیت اصلی و شهرنشین ارمنی در حومه شهر اصفهان مستقر گشتند و نام جلفا ، ناحیه ای واقع در ارس را که زادگاه اغلب مهاجران بود ، بر آن نهادند. بقیه این مهاجران در کمره و چهارمحال و جاپلق و فریدن سکنی گزیدند.

دهقانان ارمنی ، نژادی آرام و هوشیار و خوش بنیه و از دهقانان ایرانی پاکیزه تر و منظمتر و پر کارتر و صرفه جوترند و در کشت و زرع نیز بر آنان برتری دارند. روستا های آن ها معمولا وسیع و با درختان تبریزی و بید و موستان های پهناور احاطه شده است. این روستا ها به مالکان مسلمان تعلق دارد و آن ها از داشتن مستاجران ارامنی بسیار راضی هستند.

هرچندگاه یک بار جوامع ارمنی از لحاظ مذهبی مورد اذیت و آزار قرار گرفته اند ، ولی هر بار تحت رهبری کشیش ها و اسقف های خود بر بیدادگران پیشی جسته اند. در حال حاضر ایرانیان جامعه آن ها را به رسمیت می شناسند و حق انتخاب نماینده در مجلس نیز به آنان داده شده است.

مهمترین روستاهای ارمنی نشین در بخش کمره واقع شده است روستای لیلیان برجسته ترین روستای این ناحیه به شمار می رود بازرگانان و دوستداران قالی در آمریکا با این نام آشنایی زیادی دارند ، در حالیکه که در اروپا عده ای معدود آن را می شناسند. لیلیان در بین هفت روستای ارمنی نشین (با 2500 نفر جمعیت) ، که نزدیک به یکدیگر در دره حاصلخیزی واقع در چند کیلومتری شمالغربی شهر خمین قرار گرفته ، بزرگتر است. مردم کلیه این هفت روستا به قالیبافی اشتغال دارند. اغلب آن ها قالیچه و قالی های به قطع 12× 9 می بافند که از لحاظ طرح و رنگ بسیار به هم شبیه هستند. قالیچه ها معمولا به قالیچه های لیلیان یعنی بزرگترین روستای این ناحیه معروف هستند. مردم این روستاها قالی های خود را یک پوده و بسیار فشرده می بافند و در پرداخت آن ها مهارت بسیار دارند و این کار را طوری انجام می دهند که قالی سطحی مخملی و نرم پیدا می کند و مراحل ریسندگی و رنگرزی را نیز خود انجام می دهند.

در روستای لیلان دو قبرستان قدیمی ارامنه و یک کلیسای قدیمی نیز وجود دارد که سالانه تعدادی از ارامنه داخل و خارج کشور به این روستا سفر می کنند. روستای لیلان طبق سرشماری سال 1390 داری 206 خانوار و 667 نفر جمعیت می باشد.





نوع مطلب : لیلان(لیلیهان)، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


جمعه 18 بهمن 1392 :: نویسنده : علی اکبر آب خیز
نظرات ()
دوشنبه 24 اسفند 1394 05:08 ب.ظ
به نام خدا-جناب آبخی.بسیار خوب است که در ثبات و توسعه فرهنگی خمین و حفظ میراث عظیم این منطقه این وبلاگ را طراحی کردید. اما حتما آن را به سایتی ماندگار تبدیل نمایید. و در شبکه های اجتماعی حتما تبلیغ کنید. نگذارید عده ای نادان و کج فهم و غرض ورز آثار نیاکان این مرز و بوم را خراب کنند. نمونه دردناکش تخریب کلیسای ارامنه لیلیان که واقعا جای گریه دارد و نه تاسف. و اف بر مسولین فرهنگی استان مرکزی که در سکوتی بی معنا مانع تخریب این اثر ماندگار نشدند. واقعا کار آن عایجنابی که کلیسای تاریخی لیلیان را به ویرانه و بعد به ویلا تبدیل کرد چه فرقی با داعش و طالبان دارد. آیا نباید پیگیر حقوق مطالبه فرهنگی از این فرد شد؟؟؟ هر خمینی با تعصب و با غیرتی باید واکنش نشان دهد و نگذارد هر بی سرو پایی آثار تاریخی را نابود تخریب و یا کاه دان کند. خمین با داشتن دهها اثر تاریخی و در راس آن خانه قدیمی امام ره باید قطب گردشگری استان مرکزی شود. و حداقل خلا اراک را به عنوان شهر 200 ساله بدون قدمت و سابقه پر کند.
منتظر واکنش های باغیرت و تعصب خمینی ها هستیم. افرادی مثل دکتر ناصری فرد که حداقل تاریخ این مرزو بوم را می نگارد که برگه پرافتخار خمین پررنگ تر شود
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر